Gwintowanie to operacja tworząca zwój, czyli rowek śrubowy, na części walcowej lub stożkowej, aby umożliwić połączenie przez wkręcenie. Wyróżnia się gwint zewnętrzny, na trzpieniu (śruba, kołek gwintowany, oś), oraz gwint wewnętrzny, wykonywany w otworze przez gwintowanie otworów. Słowem tym określa się także sam zwój.
Współistnieje kilka procesów. Na tokarce nóż do gwintów o odpowiednim profilu zdejmuje materiał w kilku przejściach zsynchronizowanych z obrotem. Przy frezowaniu frez do gwintów zakreśla linię śrubową wokół otworu lub trzpienia. Walcowanie formuje gwint na zimno, dociskając część między rolkami: jest bardzo wydajne dla śrub w dużych seriach i poprawia wytrzymałość zmęczeniową, ponieważ włókna metalu nie zostają przecięte. Narzynka służy do małych serii, a szlifowanie gwintów do części hartowanych i śrub precyzyjnych. Najpowszechniejsze systemy to metryczny ISO (M), o skoku zwykłym lub drobnym, gwint calowy (UNC, UNF), gwinty rurowe (G, R, NPT) do złączy płynów oraz trapezowy (Tr) do śrub pociągowych.
Gwintuje się śruby specjalne, osie, trzony siłowników, końcówki, złączki, tuleje. Do typowych połączeń lepiej wybrać gwint znormalizowany: narzędzia i sprawdziany są dostępne wszędzie, co ułatwia zaopatrzenie i kontrolę. Gwintowanie należy do usług obróbki CNC oraz mechaniki i montażu.
W zapytaniu o wycenę. Proszę podać pełne oznaczenie (na przykład M12 × 1,5 – 6g), długość gwintu, kierunek zwoju (domyślnie prawy) oraz podcięcie na końcu gwintu. Jeśli planowana jest obróbka, jak cynkowanie, warto określić, czy tolerancja dotyczy stanu przed obróbką, czy po niej: nałożona warstwa może uniemożliwić wkręcenie gwintu obrobionego na wymiar nominalny. Poradnik o specyfikacji wykonania pomaga niczego nie pominąć.