De eerste-artikelinspectie, of FAI (First Article Inspection), is de uitputtende en gedocumenteerde controle van het eerste onderdeel dat is geproduceerd met het gereedschap, de programma’s, het materiaal en de productieroute die voor de serie zijn voorzien. Ze bewijst vóór de start dat het proces alle eisen van de tekening en van de bestelling kan halen. Het is niet zomaar een maatcontrole: ze betreft ook het materiaal, de bijzondere processen en de tests.
Een FAI-dossier omvat doorgaans de ‘ballontekening’ waarop elke eis is genummerd, het meetverslag van elk van die kenmerken (vaak op een CMM), de materiaalcertificaten, de certificaten van de behandelingen (anodiseren, harden…) en eventuele functionele tests. In de lucht- en ruimtevaart is het referentiekader EN 9102 (AS9102 in de Verenigde Staten), met drie formulieren die het onderdeel, de materialen en processen, en de kenmerken beslaan. In de automotive is de verwante aanpak de goedkeuring van productieonderdelen, of PPAP.
Het wordt uitgevoerd bij een eerste bestelling, na het maken of wijzigen van gereedschap, een programma of een proces, of na een verandering van productielocatie. Het geldt voor de kleine serie evenzeer als voor de grote; de kosten, vooral meet- en documentatietijd, schrijft u af over de hoeveelheid. De opdrachtgever valideert het dossier voordat hij de verdere productie toestaat.
Bij een offerteaanvraag
Geef aan of een eerste-artikelinspectie vereist is, volgens welk referentiekader (EN 9102, PPAP, intern document), op hoeveel onderdelen en met welke documenten: maatrapport, certificaten, ballontekening die u aanlevert of die het bedrijf moet opstellen. Vermeld wie valideert en binnen welke termijn, want de productie wacht vaak op dit akkoord. Zie de gids van prototype naar serie en die over maatcontrole. Lees voor het kwaliteitskader ook de definitie van EN 9100.