Het ruwe werkstuk is het stuk materiaal waarmee u begint vóór enige materiaalafname: ronde, zeskante of vierkante staaf, platstaal, plaat, afgezaagd blok, buis, profiel, of een onderdeel dat is voorgevormd door smeden, gieten of snijden. Het verschil tussen het ruwe werkstuk en het eindproduct, de overmaat, is het materiaal dat in spanen wordt omgezet.
De werkplaats kiest het ruwe werkstuk uit de afmetingen die leveranciers aanbieden, bijvoorbeeld staven van meerdere meters of platen in standaardformaten, om snijverlies te beperken. Hij zaagt het op de gewenste lengte en bewerkt het daarna. De leveringstoestand telt: warmgewalst is voordelig, maar het oppervlak heeft een walshuid en de afmetingen variëren; koudgetrokken of geslepen materiaal heeft nauwkeurige afmetingen en een schoon oppervlak. De kosten van een verspaand onderdeel hangen sterk af van de verhouding tussen de massa van het ruwe werkstuk en die van het eindproduct. In de luchtvaart spreekt men soms van de “buy-to-fly”-verhouding.
Een goede keuze van het ruwe werkstuk verlaagt de kosten: bij een grote serie voorkomt een werkstuk dat dicht bij de eindvorm ligt (gesmeed, gegoten of gesneden onderdeel) dat grote volumes worden weggefreesd. Voor een enkel onderdeel is een blok of plaat in standaardafmetingen doorgaans het eenvoudigst. Het ingekochte materiaal is ook wat het materiaalcertificaat draagt, en dus de traceerbaarheid van het onderdeel. De gidsen materialen voor verspaande onderdelen en prijs van CNC-verspanen gaan hier dieper op in; de pagina CNC-verspanen toont het vakgebied.
In een offerteaanvraag. Vermeld de exacte materiaalkwaliteit (bijvoorbeeld EN AW-6082 T6, S355J2 of 1.4301) en de toestand, in plaats van een algemene naam. Geef aan of een materiaalcertificaat (EN 10204 type 3.1) vereist is. Leg de vorm van het ruwe werkstuk niet zonder reden op: door de buitenafmetingen van het onderdeel te geven, laat u de werkplaats het voordeligste werkstuk kiezen.