Bezpłatny konwerter

Konwerter chropowatości: Ra, klasy N i mikrocale

Prosimy podać Ra w mikrometrach, klasę N lub wartość w mikrocalach: pozostałe dwie pojawią się natychmiast. Pełna tabela wskazuje orientacyjnie procesy osiągające każdy zakres.

Bezpłatnie, bez rejestracji
Obliczenia w Państwa przeglądarce
Wyświetlane wzory i tabele

Chropowatość · Ra 1,6 µm

Ra 1,6 µm odpowiada klasie N7 (Ra 1,6 µm).

Ra w mikrometrach

1,6 µm

Ra w mikrocalach

62,99 µin

Typowe procesy dla N7, orientacyjnie
Frezowanie lub toczenie wykańczające staranne, wytaczanie

Typowe zastosowanie
Podparcia, typowe powierzchnie funkcjonalne

Obliczenia odbywają się w Państwa przeglądarce: wprowadzone wartości nie są ani wysyłane, ani zapisywane.

Klasy chropowatości N1 do N12

Od najdrobniejszej do najgrubszej: Ra w mikrometrach i mikrocalach, typowe procesy i typowe zastosowanie. Procesy podano orientacyjnie.

Klasy chropowatości N1 do N12: Ra w mikrometrach i mikrocalach, typowe procesy orientacyjnie
Klasa	Ra (µm)	Ra (µin)	Typowe procesy (orientacyjnie)	Typowe zastosowanie
N12	50	1968,5	Piłowanie zgrubne, cięcie tlenowe, odlew w piasku zgrubny	Powierzchnie surowe
N11	25	984,25	Piłowanie, cięcie plazmowe, odlew w piasku, ciężka obróbka zgrubna	Powierzchnie surowe
N10	12,5	492,13	Frezowanie lub toczenie zgrubne, wiercenie, staranne piłowanie	Powierzchnie surowe po obróbce, niewidoczne
N9	6,3	248,03	Frezowanie lub toczenie półwykańczające, wiercenie	Powierzchnie niefunkcjonalne
N8	3,2	125,98	Frezowanie lub toczenie wykańczające zwykłe	Standardowa powierzchnia obrabiana
N7	1,6	62,99	Frezowanie lub toczenie wykańczające staranne, wytaczanie	Podparcia, typowe powierzchnie funkcjonalne
N6	0,8	31,5	Wykończenie dokładne, wytaczanie dokładne, rozwiertak, szlifowanie	Pasowania precyzyjne, powierzchnie uszczelniające
N5	0,4	15,75	Szlifowanie, nagniatanie, polerowanie	Uszczelnienia dynamiczne, intensywne tarcie
N4	0,2	7,87	Szlifowanie dokładne, docieranie, polerowanie	Uszczelnienia dynamiczne, ślizganie
N3	0,1	3,94	Docieranie, superfinisz, staranne polerowanie	Powierzchnie precyzyjne, intensywne ślizganie
N2	0,05	1,97	Superfinisz, docieranie precyzyjne, polerowanie lustrzane	Powierzchnie precyzyjne
N1	0,025	0,98	Docieranie precyzyjne, polerowanie optyczne (procesy wysoce specjalistyczne)	Powierzchnie pomiarowe, optyka

Procesy i zastosowania: ostrożne rzędy wielkości, orientacyjnie. Uzyskane Ra zależy od materiału, narzędzia, parametrów skrawania i maszyny. W mikrocalach rysunki często zaokrąglają wartości: 125 µin dla N8, 63 dla N7, 32 dla N6, 16 dla N5.

Jak odczytać wynik

Ra to średnie arytmetyczne odchylenie profilu chropowatości: średnia, na długości pomiarowej, odchyleń profilu od jego linii średniej. Wyraża się je w mikrometrach (µm). Klasy N (N1 do N12) tworzą skalę Ra, od 0,025 µm do 50 µm: każda klasa to mniej więcej dwukrotność poprzedniej. Na rysunku „N8” odpowiada zatem Ra 3,2 µm.

Konwerter podaje także odpowiednik w mikrocalach (µin), stosowanych na rysunkach północnoamerykańskich: 1 µm = 39,37 µin. Ra 3,2 µm odpowiada około 126 µin, które rysunki często zaokrąglają do 125 µin; podobnie 1,6 µm odpowiada 63 µin, a 0,8 µm 32 µin.

Gdy wartość nie wypada dokładnie na klasie, narzędzie wskazuje, między którymi klasami się mieści. Na rysunku Ra jest zazwyczaj górną granicą: powierzchnia zmierzona na 2 µm spełnia wymaganie N8 (Ra ≤ 3,2 µm), ale nie spełnia wymagania N7 (Ra ≤ 1,6 µm).

Ra i Rz: brak dokładnego przeliczenia

Nie istnieje dokładne przeliczenie między Ra i Rz. Ra to średnia odchyleń profilu. Rz to wysokość: suma największego wzniesienia i najgłębszego wgłębienia profilu, uśredniona na kilku odcinkach elementarnych. Dwie powierzchnie o takim samym Ra, jedna z regularnymi rysami, a druga najeżona pojedynczymi szczytami, mają bardzo różne Rz.

Krążące tabele przeliczeniowe to tylko rzędy wielkości, ważne dla danego procesu i kształtu profilu: nie należy ich używać do specyfikowania rysunku. Jeśli wymaganie jest wyrażone w Rz, należy zażądać go od warsztatu w tej postaci, a warsztat zmierzy je jako takie.

Pułapki, których należy unikać

Procesy w tabeli są orientacyjne. Podają ostrożne rzędy wielkości; uzyskane Ra zależy od materiału, narzędzia, parametrów skrawania i stanu maszyny. Prosimy zapytać warsztat, jakie Ra faktycznie utrzymuje dla Państwa części.
Ra nie mówi wszystkiego. Dwie powierzchnie o takim samym Ra mogą mieć różną teksturę (kierunek rys, kształt szczytów). W przypadku szczelności lub ślizgu funkcja wymaga czasem innego parametru lub opisu procesu.
Kierunek pomiaru. Chropowatość mierzy się zazwyczaj prostopadle do śladów obróbki, tam gdzie jest największa. Ta sama powierzchnia daje niższe Ra wzdłuż śladów.
Przed obróbką lub po niej. Piaskowanie, anodowanie, cynkowanie lub malowanie zmieniają chropowatość. Prosimy określić, czy Ra dotyczy stanu przed obróbką, czy po niej.
Drobniej nie zawsze znaczy lepiej. Każdy stopień dokładności dodaje przejścia, a nawet szlifowanie lub polerowanie, a więc koszt. Bardzo gładka powierzchnia może także gorzej utrzymywać film olejowy lub gorzej przyjmować farbę.
Normy ewoluują. Klasy N pochodzą z historycznej prezentacji ISO 1302, a seria ISO 21920 stopniowo zastępuje normy dotyczące chropowatości. Klasy N pozostają bardzo rozpowszechnione na istniejących rysunkach.

Na rysunku i w zapytaniu o wycenę

Na rysunku należy podać ogólne Ra (na przykład „Ra 3,2 o ile nie wskazano inaczej”) i indywidualnie oznaczać tylko powierzchnie funkcjonalne: powierzchnie oporowe, nośne pasowania, powierzchnie uszczelniające lub ślizgowe. Pozostałe powierzchnie zadowalają się normalnym stanem powierzchni po obróbce.

W zapytaniu o wycenę prosimy wskazać powierzchnie drobniejsze niż Ra 1,6 µm: często wymagają one dodatkowej obróbki (szlifowanie, polerowanie), która podnosi cenę części. Prosimy też określić planowaną obróbkę powierzchniową i czy Ra dotyczy stanu przed nią, czy po niej. Poradnik o tolerancjach obróbki łączy chropowatość, tolerancje i koszt, a poradnik o obróbce powierzchniowej metali omawia wykończenia. Szukają Państwo warsztatu wykończeniowego? Zobacz kompetencję obróbka powierzchniowa.

Często zadawane pytania

Nie ma tu Państwa pytania? Prosimy zajrzeć do centrum pomocy lub napisać do nas.

Jak Ra odpowiada klasom N?

N1 = 0,025 µm, N2 = 0,05, N3 = 0,1, N4 = 0,2, N5 = 0,4, N6 = 0,8, N7 = 1,6, N8 = 3,2, N9 = 6,3, N10 = 12,5, N11 = 25 i N12 = 50 µm. Każda klasa to mniej więcej dwukrotność poprzedniej.

Jak przeliczyć mikrometry na mikrocale?

Należy pomnożyć przez 39,37: 1 µm = 39,37 µin. Na przykład Ra 1,6 µm to około 63 µin, a Ra 3,2 µm to około 126 µin, często zaokrąglane do 125 µin na rysunkach.

Czy można przeliczyć Ra na Rz?

Nie w sposób dokładny. Ra i Rz opisują profil w różny sposób, a stosunek między nimi zmienia się wraz z kształtem powierzchni i procesem. Rz powierzchni daje tylko pomiar.

Jaką chropowatość Ra wybrać dla typowej części obrabianej?

Ra 3,2 µm (N8) odpowiada większości typowych powierzchni obrabianych. Ra 1,6 µm (N7) warto zarezerwować dla powierzchni funkcjonalnych, a 0,8 µm (N6) dla precyzyjnych pasowań i powierzchni uszczelniających. Powyżej tego często potrzebne jest szlifowanie lub polerowanie.

Czy drobniejsza chropowatość kosztuje więcej?

Zazwyczaj tak: wolniejsze przejścia wykańczające, staranniejsze narzędzia, szlifowanie lub polerowanie, dokładniejsza kontrola. Prosimy zażądać Ra, którego wymaga funkcja, a nie możliwie najdrobniejszego.

Powiązane kompetencje

Warsztaty do wykonania, obróbki lub kontroli części, którą Państwo obliczają.

Obróbka CNC

Frezowanie, toczenie, centra obróbcze 3–5-osiowe

Obróbka powierzchni

Malowanie, malowanie proszkowe, anodowanie, cynkowanie

Kontrola i metrologia

Kontrola wymiarowa, badania nieniszczące, raporty

Poradniki dla zainteresowanych

Wszystkie poradniki

Zleceniodawcy

Tolerancje obróbki: ISO 2768, pasowania i wymiarowanie

Tolerancje ogólne ISO 2768, pasowania ISO 286, tolerowanie geometryczne ISO 1101, chropowatość Ra: jak czytać rysunek i wymiarować trafnie, by panować nad kosztem części obrabianej.

7 min czytania Obróbka CNC

Zleceniodawcy

Anodowanie, malowanie proszkowe, cynkowanie: jak wybrać obróbkę powierzchniową

Anodowanie, lakier proszkowy, cynk, pasywacja, nikiel, chrom: mocne strony i ograniczenia każdej obróbki, jej wpływ na wymiary i sposób opisania jej w zapytaniu.

7 min czytania Obróbka powierzchni

Zleceniodawcy

Anodowanie, malowanie proszkowe czy cynkowanie: co wybrać?

Jaką obróbkę wybrać spośród anodowania, malowania proszkowego i cynkowania ogniowego, w zależności od materiału, zastosowania, wyglądu i oczekiwanej wytrzymałości? Tabela porównawcza i pułapki, których należy unikać.

8 min czytania Obróbka powierzchni